چطور زبان انگلیسی را فراموش نکنیم؟: جلوگیری از افت مهارتهای زبانی

خیلی از ما زمان، هزینه و انرژی زیادی صرف یادگیری زبان می‌کنیم؛ کلاس می‌رویم، فیلم می‌بینیم، کتاب می‌خوانیم و حتی به سطح خوبی از مکالمه یا درک مطلب می‌رسیم. اما بعد از مدتی، به‌خصوص وقتی کلاس‌ها تمام می‌شود یا درگیر کار و زندگی می‌شویم، متوجه می‌شویم که دایره لغاتمان کوچک‌تر شده، روان صحبت نمی‌کنیم و اعتمادبه‌نفسمان افت کرده است. اینجاست که این سؤال مهم پیش می‌آید: چطور زبان انگلیسی را فراموش نکنیم؟

فراموشی و افت مهارتهای زبانی یک اتفاق طبیعی است اما خبر خوب این است که جلوگیری از افت مهارت‌های زبانی، بسیار ساده‌تر از یادگیری زبان از صفر است. با چند عادت درست و قابل‌اجرا می‌توان زبان را در سطح مطلوب نگه داشت، حتی بدون کلاس و بدون زندگی در خارج از کشور.

در ادامه مهمترین راهکارهای عملی برای جلوگیری از افت مهارتهای زبانی پیشنهاد می شود که به سادگی می توانید در برنامه روزانه خود بگنجانید.

چطور زبان انگلیسی را فراموش نکنیم؟

برای اینکه بتوانیم از فراموش شدن زبان جلوگیری کنیم، اول باید دلیلش را بفهمیم.

برخلاف تصور رایج، مشکل از «ضعف استعداد» یا «خوب یاد نگرفتن» نیست. بسیاری از زبان‌آموزان بعد از پایان کلاس یا گرفتن مدرک (مثل آیلتس یا تافل)، ارتباط خود را با زبان کاملاً قطع می‌کنند. این یکی از اصلی‌ترین دلایل فراموش شدن زبان انگلیسی یا هر زبان خارجی دیگر است. مغز انسان مهارت‌هایی را که استفاده نمی‌شوند، به‌تدریج کنار می‌گذارد. وقتی زبان خارجی جایی در زندگی روزمره ما نداشته باشد، طبیعی است که مهارت‌ها دچار افت شوند.

به علاوه، اگر تنها به ریدینگ و لیسنینگ برای جلوگیری از افت مهارتهای زبانی تکیه کنید و تولید زبانی (اسپیکینگ و رایتینگ) نداشته باشید، مهارتهای زبانی به مرور ضعیف می‌شوند.

راهکارهای زیر به ما می آموزند چطور زبان انگلیسی را فراموش نکنیم.

راهکارهای عملی و ساده برای جلوگیری از افت مهارت های زبان انگلیسی

حفاظت از دانش زبانی نیاز به زمان زیاد یا برنامه‌های پیچیده ندارد؛ آنچه مهم است تداوم و طبیعی بودن تمرین‌هاست.

• تماس روزانه با زبان، حتی کوتاه!

برای فراموش نکردن زبان، حداقل روزی ۱۰ تا ۱۵ دقیقه تماس واقعی با زبان انگلیسی در تماس باشید.

• شنیدن پادکست

• دیدن ویدئوهای کوتاه

• خواندن یک متن ساده

این تماس کم اما مداوم، از افت مهارت زبانی بطور چشمگیری جلوگیری می‌کند. اما نباید خروجی زبان را حذف کنید. در کنار موارد بالا، شما باید:

• با خودتان صحبت کنید

• صدایتان را ضبط کنید

• روزی چند خط بنویسید، حتی ساده

در این صورت است که می توانید هر چهار مهارت اصلی زبانی خود را فعال نگه دارید و حتی تقویت کنید.

• زبان را وارد زندگی روزمره کنید

زبان وقتی ماندگار می‌شود که از حالت «درس» خارج شود. کارهای ساده ی زیر زبان انگلیسی (یا هر زبان خارجی دیگری) را بطور خودکار وارد زندگی روزمره تان می کند.

• تغییر زبان گوشی یا اپلیکیشن‌ها به انگلیسی

• جستجو در گوگل به زبان انگلیسی

• نوشتن یادداشت‌ها یا لیست‌های روزانه به انگلیسی

• بر محتوای مورد علاقه تان تکیه کنید

لذت بردن، عامل اصلی تداوم است. به همین دلیل مهم است که بر روی محتوای مورد علاقه تان تمرکز کنید. برای مثال، اگر از دیدن فیلم و سریال لذت می برید، دیدن فیلم و سریال های مورد علاقه تان به زبان انگلیسی یک سرگرمی خواهد بود، نه کلاس درس یا ساعت مطالعه!

بنابراین، کتاب، پادکست، مستند، ویدیوهای یوتیوب، بازی های کامپیوتری، فیلم و سریال، و غیره همگی می توانند محتوای مناسبی برای جلوگیری از افت مهارتهای زبانی تان باشند.

• با دوستانتان به انگلیسی صحبت کنید

اگر در اطرافتان کسانی هستند که می توانید با آنها گفتگوهای کوتاهی به زبان انگلیسی راجع به موضوعات مختلف داشته باشید، خوش شانس هستید! در غیر این صورت، می توانید در جلسات بحث آزاد انگلیسی شرکت کنید تا هم اعتماد بنفس خود را در مکالمه انگلیسی افزایش دهید و هم مهارتهای زبانی خود را حفظ و تقویت کنید.

• زبان یک ابزار است، نه هدف

دانستن زبان انگلیسی در سطح مطلوب در دنیای امروز یک ابزار است برای رشد، سرگرمی، درآمدزایی، و یادگیری. وقتی زبان ابزار شود، ماندگار می‌شود. بنابراین، از دانش زبانی تان برای یادگیری دیگر مهارتها، پیگیری اخبار، همکاری با خارجی زبانها، و… استفاده کنید.

به طور خلاصه، با تغییر دیدگاه خود نسبت به یادگیری زبان و تداوم در استفاده روزمره و طبیعی از آن، می توانید از افت مهارتهای زبانی تان جلوگیری کنید.

اگر مدتهاست زبان را کنار گذاشته اید، از کجا می توانید شروع کنید؟

اگر احساس می‌کنید زبانتان «خیلی افت کرده»، نگران نباشید. بیشتر دانسته‌های شما هنوز در ذهن وجود دارند، فقط غیرفعال شده‌اند. راهکارهای زیر به شما کمک می کند کم کم دانش زبانی را دوباره فعال کنید.

• از سطح پایین‌تر شروع نکنید؛ فقط ساده‌تر ادامه دهید

• ابتدا Listening و Reading را فعال کنید

• انتظار پیشرفت سریع نداشته باشید

• فشار و عجله کاری پیش نمی برد، بازگشت مهارتهای زبانی به آرامی اتفاق می افتد

با این راهکارها، طی چند هفته حجم قابل توجهی از دانش زبانی تان را به یاد می آورید.

جمع بندی: با زبان زندگی کنید!

فراموش شدن زبان یک ضعف شخصی نیست؛ یک قانون طبیعی مغز است. همان‌طور که عضله بدون استفاده تحلیل می‌رود، مهارت زبانی هم نیاز به استفاده دارد.
برای جلوگیری از افت مهارت‌های زبانی لازم نیست زیاد کار کنید، بلکه مداومت مهم است: کم، لذت‌بخش، طبیعی و پیوسته. این‌ها راز حفظ مهارتهای زبان انگلیسی در بلندمدت هستند. اگر زبان را بخشی از زندگی ببینیم، نه یک پروژه موقت، پاسخ به سؤال «چطور زبان انگلیسی را فراموش نکنیم» ساده خواهد شد: با زبان زندگی کنید!

دوره های حضوری (تهران) و آنلاین بحث آزاد انگلیسی درخت جاویدان محیطی امن، مفید، و سرگرم کننده برای کسانیست که قصد حفظ و تقویت مهارتهای مختلف زبانی خود را دارند. برای کسب اطلاعات بیشتر، با ما در تماس باشید: 

(۲۱) ۸۸۸۱۳۵۰۳-۸۸۸۱۳۲۷۲

مطالب زیر نیز مفیدند:

پادکست انگلیسی با متن: 6Minute English, December 2025

دانلود مجله نیوساینتیست دسامبر 2025